In het dagelijks leven worden mensen voortdurend door andere mensen beinvloed. Of ze het willen of niet; of ze zichzelf ervan bewust zijn of niet. Sociale psychologie gaat over de invloed die mensen op elkaar uitoefenen. Mensen kijken om zich heen, doen observaties, proberen het effect vast te stellen van hun eigen gedrag. Op die manier proberen ze meer te leren over hoe de werkelijkheid in elkaar zit.
Waarneming en interactie. Daarnaast observeren mensen ook zichzelf. Zo komen ze tot zelfkennis. Zo kunnen we leren welke motieven een rol spelen bij ons functioneren, hebben we behoefte om positief over ons zelf te kunnen oordelen en vinden we uit welke persoon we nu werkelijk zijn. Verder is het zelf(beeld) verweven met de interacties wie we hebben met de mensen om ons heen en hoe we onszelf presenteren aan anderen. Onze uiterlijke handelingen spiegelen onze innerlijke motieven en omgekeerd. We vergelijken ons met anderen om vast te stellen in hoeverre we hetzelfde zijn, denken, voelen, of juist van elkaar verschillen.
Wisselwerking. Zo vormen we ons ook een beeld van anderen en beoordelen we elkaar. Dat begint bij het vormen van een eerste indruk, als we iemand nog niet kennen. Die eerste indruk ontstaat vooral op basis van uiterlijke kenmerken: wat we zien, horen, ruiken. Mensen laten zich daarbij onbewust leiden door stereotypen over man-vrouw, jong-oud, kleding enz. Als we iets meer weten over een persoon, kunnen we zijn of haar gedrag waarnemen en daaruit persoonlijkheidskenmerken afleiden. Wanneer we niet alleen observeren maar ook met iemand in gesprek gaan, ontstaat een steeds complexer beeld van de ander. Dan gaat ook ons eigen gedrag een rol spelen. Hoe we op de ander reageren - koeltjes of hartelijk - bepaalt mede hoe de ander op ons reageert. En dat beinvloedt weer het beeld dat we van de ander vormen.
Sociale behoeften en emoties. De mens is een sociaal dier en heeft dus behoefte aan contacten met andere mensen. Dit varieert van een gezelligheidspraatje tot een hechte vriendschap. Bovendien hebben
mensen behoefte aan liefde en intimiteit.
Onze belangen en doelen worden geraakt door hoe we onszelf,
andere mensen, relaties en liefde. In ons leven ervaren. Emoties zijn
daarbij de belangenbehartigers. Door wat we voelen, weten we
wanneer onze belangen gediend of geschaad worden, en komen we
in actie wanneer dat laatste gebeurt.